Abdulah Sidran

Abdulah Sidran - jedan od najznačajnijih bosanskohercegovačkih pjesnika, pisaca i filmskih scenarista Akademik Abdulah Sidran (Sarajevo, 2. oktobar 1944 – 2024) bio je jedan od najvažnijih bosanskohercegovačkih pjesnika, prozaika, dramskih pisaca, filmskih scenarista i javnih intelektualaca. Njegovo književno i filmsko stvaralaštvo obilježilo je savremenu bosanskohercegovačku kulturu, a njegova djela prevedena su na brojne svjetske jezike i objavljivana širom Evrope i svijeta. Osnovno i srednje obrazovanje stekao je u Zvorniku i Sarajevu, a studirao je na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Sarajevu. Tokom karijere radio je kao urednik omladinskih časopisa, organizator kulturnih tribina i vodeći dramaturg Televizije Sarajevo, dok je najveći dio života posvetio književnosti i umjetnosti kao profesionalni pisac. Književnu karijeru započeo je šezdesetih godina prošlog stoljeća kao pripadnik generacije bosanskohercegovačkih autora poznatih kao „šezdesetosmaši“. Već svojim prvim pjesničkim zbirkama privukao je pažnju književne kritike, a tokom decenija stvorio je impresivan opus koji obuhvata poeziju, prozu, dramske tekstove, publicistiku i filmske scenarije. Među njegovim najpoznatijim djelima nalaze se Sarajevska zbirka, Sarajevski tabut, Morija, Planeta Sarajevo, Zašto tone Venecija, Suze majki Srebrenice, Otkup sirove kože i brojne druge knjige koje svjedoče o historiji, identitetu, ratu, egzilu i sudbini Bosne i Hercegovine. Abdulah Sidran stekao je međunarodnu slavu kao scenarista kultnih filmova Sjećaš li se Dolly Bell?, Otac na službenom putu, Kuduz i Savršeni krug. Filmovi nastali prema njegovim scenarijima osvojili su najprestižnije svjetske filmske nagrade, uključujući Zlatnu palmu Filmskog festivala u Cannesu za film Otac na službenom putu i Zlatnog lava Filmskog festivala u Veneciji za film Sjećaš li se Dolly Bell?. Njegovi filmski projekti bili su i nominirani za nagradu Oscar, čime je bosanskohercegovačka kinematografija dobila značajno međunarodno priznanje. Njegova poezija i proza prevedene su na engleski, francuski, njemački, italijanski, češki, poljski, švedski, slovenski, albanski i druge jezike. Djela poput Sarajevskog tabuta, Zašto tone Venecija i Suze majki Srebrenice predstavljena su čitaocima širom svijeta, potvrđujući Sidranov status jednog od najprevođenijih savremenih bosanskohercegovačkih autora. Za svoj književni, kulturni i umjetnički doprinos dobio je brojna domaća i međunarodna priznanja, među kojima se izdvajaju Šestoaprilska nagrada Grada Sarajeva, Zmajeva nagrada Matice srpske, Nagrada Slobode PEN centra Francuske, Bosanski stećak za životno djelo, Nagrada Skender Kulenović, kao i više međunarodnih književnih priznanja u Italiji, Francuskoj i Sjedinjenim Američkim Državama. Godine 1995. izabran je za dopisnog člana, a 2008. za redovnog člana Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine. Bio je i počasni doktor Univerziteta za audiovizuelne umjetnosti Evropske filmske akademije ESRA Paris–Skopje–New York. Abdulah Sidran ostaje upamćen kao jedan od najvećih bosanskohercegovačkih književnika i scenarista, autor čije su knjige, pjesme i filmski scenariji postali neizostavan dio kulturne baštine Bosne i Hercegovine. Njegova djela i danas predstavljaju nezaobilaznu literaturu za sve ljubitelje poezije, savremene književnosti, bosanske kulture i filmske umjetnosti.