Esad Duraković

Akademik prof. dr. Esad Duraković (rođen 1948. godine u Glavicama kod Bugojna) jedan je od najuglednijih bosanskohercegovačkih arabista, orijentalista, književnih teoretičara, prevodilaca i univerzitetskih profesora. Njegov višedecenijski naučni, prevodilački i pedagoški rad dao je nemjerljiv doprinos proučavanju arapskog jezika, arapske književnosti i orijentalno-islamske kulture u Bosni i Hercegovini i svijetu.

Nakon završetka Gazi Husrev-begove medrese u Sarajevu 1967. godine, diplomirao je arapski jezik i književnost na Filološkom fakultetu u Beogradu 1972. godine. Na istom fakultetu završio je postdiplomski studij te stekao zvanje magistra filoloških nauka, a 1982. godine odbranio je doktorsku disertaciju Poetika mahdžera u SAD, čime je stekao naučni stepen doktora književnih nauka.

Akademsku karijeru započeo je kao asistent za arapski jezik na Filozofskom fakultetu u Prištini, gdje je kasnije biran u zvanja docenta i vanrednog profesora za arapsku književnost. Tokom 1977. i 1978. godine usavršavao se u Kairu, jednom od najvažnijih centara arapske kulture i nauke.

Od 1991. godine djeluje u Sarajevu kao naučni saradnik Orijentalnog instituta, a potom kao redovni profesor Filozofskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu. Godine 2019. dodijeljeno mu je počasno zvanje profesor emeritus Univerziteta u Sarajevu, kao priznanje za izuzetan doprinos nauci i visokom obrazovanju.

Esad Duraković posebno je poznat po svojim kapitalnim prevodima najvažnijih djela arapske i islamske kulturne baštine. Među njegovim najznačajnijim prevodilačkim ostvarenjima izdvajaju se Kur'an, Hiljadu i jedna noć, Muallaqe i brojna druga djela klasične arapske književnosti. Njegovi prijevodi smatraju se referentnim djelima i predstavljaju most između arapske civilizacije i čitalaca na bosanskom jeziku.

Autor je velikog broja naučnih knjiga, studija i stručnih radova objavljenih na bosanskom, arapskom i engleskom jeziku. Njegova istraživanja obuhvataju arapsku književnost, poetiku, teoriju prevođenja, historiju arapskog jezika i interkulturalne odnose između Istoka i Zapada.

Za svoj izuzetan doprinos kulturi, nauci i prevođenju dobio je brojna domaća i međunarodna priznanja. Među njima se posebno ističe prestižna UNESCO-ova nagrada Sharjah Prize for Arab Culture (2003), koja se dodjeljuje pojedincima zaslužnim za promociju arapske kulture u svijetu. Godine 2018. primio je i međunarodnu Sheikh Hamad Award for Translation and International Understanding u Dohi, jednu od najuglednijih svjetskih nagrada za prevodilaštvo i međukulturni dijalog.

Član je više uglednih naučnih institucija, uključujući Arapsku akademiju nauka u Damasku, Kairu i Ammanu, te Akademiju nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine (ANUBiH), čiji je redovni član od 2012. godine. Također je član PEN Centra Bosne i Hercegovine i Društva pisaca Bosne i Hercegovine.

Kao naučnik, profesor, prevodilac i akademik, Esad Duraković ostaje jedno od najznačajnijih imena savremene bosanskohercegovačke humanistike i vodeći autoritet za arapski jezik, arapsku književnost i orijentalistiku na prostoru jugoistočne Evrope.